Zobacz wszytkie serwisy JOE.pl
blogiblog4u.pl blogiblogasek.pl katalog stronwjo.pl avataryavatary.ork.pl czcionkiczcionki.joe.pl aliasydai.pl, ork.pl, j6.pl tapety tapety.joe.pl obrazkiobrazki na NK
Online: ---
zdrowie i choroby nieruchomości na mapie
Kościół św. Mikołaja w Gdańsku

mentat

:: mentat ::

Kościół św. Mikołaja w Gdańsku

Oto najstarsza świątynia w Gdańsku, powstała w XII wieku. Książę Pomorza Gdańskiego Świętopełk II Wielki (który oderwał Pomorze od Polski, stając się samodzielnym jego władcą) podarował ją dominikanom w XIII wieku, wówczas przy kościele powstał klasztor a papież dał gdańskim dominikanom przywilej udzielania odpustów zupełnych 4 sierpnia.

Był to super chwyt marketingowy jak na owe czasy – papieże wprowadzili pojęcie czyśćca do nauki Kościoła Katolickiego (pierwszy o tym napisał Grzegorz I w 593 roku, zaś sam dogmat o czyśćcu uchwalono w 1439 roku na Soborze Florenckim), w związku z istnieniem czyśćca zaproponowali chrześcijanom odpusty czyli odpuszczenie grzechów w zamian za pielgrzymkę dokądś lub wprost za pieniądze, dzięki temu wierni przyjeżdżali z daleka – w tym wypadku do Gdańska - aby nie trafić do czyśćca, w konsekwencji zaś zostawiali w miejscu pielgrzymki ogromne pieniądze, płacąc za odpust, za msze w czyiś intencjach, dając na mszach co łaska, sponsorując ołtarze, płacąc za noclegi czy wyżywienie, płacąc za różne usługi, kupując pamiątki oraz wystawiane przy okazji towary na jarmarkach, itd. To był najlepszy chwyt ożywiający turystykę i handel, jaki dotąd wymyślono – dzięki temu Kościół oraz miasta pielgrzymkowe stawały się obrzydliwie bogate. W Gdańsku pozostałością tego jest cowakacyjny Jarmark Dominikański.

Poniższe zdjęcia wykonała E. L.

1. Pod Halą Targową na Placu Dominikańskim znajdują się pozostałości po pierwszym kościele św. Mikołaja (romańskim, jednonawowym, o wymiarach 34,5 na 17,4 m). Obecna bazylika mieści się sto kroków dalej i została zbudowana w XIV-XV wieku.

 

2. Nad fundamentami nieistniejącego już kościoła z 1185 roku unoszą się orby (zapewne dawnych gdańszczan;) gdyż przed wzniesieniem tu kościoła, teren ten był długo wykorzystywany jako cmentarz.

 

3. Model ukazujący klasztor dominikański (z przodu) i kościół (w głębi) za okresu ich świetności. Obecnie kompleks klasztorny już nie istnieje – spłonął on w XIX wieku, następnie jego pozostałości wyburzono (w 1896 roku na miejscu pierwotnego kościoła postawiono obecnie istniejącą Halę Targową; na swojej ścianie nosi ona refleksyjne motto ze słów Zbigniewa Herberta).

 

4. Epitafium znajdujące się przy głównym wejściu do kościoła. Pod posadzką, w niszach bocznych oraz w krypcie św. Mikołaja przez stulecia pochowano tysiące osób.

 

5. Jeden z setek godnych uwagi detali architektonicznych tej świątyni. Ten przypomina: „memento mori” - pamiętaj o śmierci.

 

6. Sam kościół jest w stylu gotyckim zaś jego wyposażenie głównie barokowe (w mniejszości renesansowe i rokokowe). Na zdjęciu trzy główne ołtarze, spośród blisko czterdziestu, które mieściły się przy wszystkich dziesięciu ośmiobocznych filarach, w kaplicach oraz w niszach bocznych (patrycjusze zwykli fundować ołtarze w zamian za regularne msze odprawiane przy nich przez dominikanów w intencji fundatorów i ich rodzin, dziś już nie jest to praktykowane z powodu za małej liczby mnichów, papież zwolnił ich od obowiązku względem fundatorów i jest w intencji wszystkich darczyńców odprawiana jedna msza ogólna).

 

7. Pod sklepieniem żebrowym, duże organy z późnego baroku (końca XVIII w.), słynące z czystych dźwięków. Część piszczałek wymieniono w wieku XX.

 

8. Po prawej misternie zdobiona ambona; na wprost świecznik ufundowany przez Zygmunta III z okazji przyjęcia w tym miejscu elekcji na króla Polski w 1587 r. Świecznik pod każdą świecą posiada wizerunek jednej tajemnicy różańca (zwiększając liczbę stanowisk dla świec dodano potem dodatkowe blaszki z innymi scenami).

 

9. W kościele znajdują się liczne zabytki malarstwa światowego. Najstarsze jest malowidło ścienne w prezbiterium, pochodzące z początku XV wieku, lecz jest bardzo słabo widoczne.

 

10. Na wejściu do ambony znajduje się rzeźba inkwizytora Włoch – świętego Piotra z Werony, męczennika, dominikanina, który przestrzega by podczas kazania nie pleść bzdur.

 

11. Na piersi inkwizytora widnieje krwawy napis CREDO, gdyż dominikanin, po dwudziestu latach pracy jako inkwizytor, został zasztyletowany przez heretyków i ostatkiem sił własną krwią miał napisać „credo”, czyli z łaciny: „wierzę”. Tenże Piotr z Werony jest również przedstawiany z mieczem lub tasakiem wbitym w czubek głowy, co także ma nawiązywać do jego męczeńskiej śmierci (taka jego rzeźba znajduje się m.in. po prawej stronie ołtarza głównego w tym samym kościele).

 

12. Ołtarz główny z późnego renesansu; po bokach widać fragmenty prezbiterium z XVI wieku; po lewej wyblakłe malowidło ścienne z początków XV wieku.

 

13. Pięciokondygnacyjny, bogato zdobiony ołtarz główny, pochodzący z 1643 roku. Na głównym obrazie Augusta Ranischa z 1647 roku patron Kościoła – św. Mikołaj, koronowany mitrą przez Chrystusa i Matkę Boską. Powyżej na obrazach św. Dominik i św. Franciszek. Wokoło figury innych świętych, głównie dominikanów (np. św. Jacek Odrowąż z figurką Madonny w lewej ręce, którą miał cudownie uratować z płonącego kościoła), oraz rzeźby patronów Polski - św. Stanisława i św. Wojciecha z wiosłem.

 

14. Prezbiterium (czyli miejsce modlitw dominikanów, umiejscowione tuż przy ołtarzu), na dole siedziska dla zakonników wykonane w XVI wieku, powyżej rokokowe zaplecki z XVIII wieku.

 

15. Na zapleckach znajdują się, ozdobione girlandami i ornamentami, 22 sceny z wypukłymi reliefami, przedstawiające życie Jezusa na tle pejzaży oraz architektury. Jest to dzieło nieustalonego artysty.

 

16. Posąg znajdujący się we wieży, do której prowadzą wąskie i kręte schody od kaplicy znajdującej się po prawej od ołtarza głównego (wejście za ołtarzem), w sali w której odbywały się modlitwy i tajne zebrania przywódców Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny (w Polsce powszechnie kolokwialnie nazywanych Krzyżakami).

 

17. Widok z wieży kościoła św. Mikołaja na gdańską starówkę – na środku w głębi Bazylika Mariacka i wieża Ratusza Głównego Miasta, po lewej most wantowy na Martwej Wiśle im. Jana Pawła II.

 

18. Strych kościoła św. Mikołaja, nad sklepieniem żebrowym.

 

19. Ogromna przestrzeń, całość wykonana z drewna.

 

20. Według ustaleń archeologów, wszystkie belki pochodzą z XIV - XV wieku. Najprawdopodobniej zostały one wykonane z drewna tratw, którymi do Gdańska spławiano towary Wisłą. Nadal nie wymagają ani wymiany ani konserwacji.

 

21. Co więcej, do ich połączenia nie użyto w ogóle metalu (nie posiadano wówczas gwoździ) – wszystkie belki są połączone jedynie drewnianymi kołkami.

 

22. Wysięgnik do którego podłączony był sufitowy świecznik kościelny. Takich wysięgników było pięć. Mnisi przy ich pomocy opuszczali i unosili świeczniki w celu zapalenia znajdujących się na nich ściec.

 

23. Autor tekstu na strychu w pobliżu wieży, w otoczeniu licznych orbów (zapewne duchów zakonników, których niegdyś były przy kościele dziesiątki, a dziś zostało zaledwie kilku;)

 

24. Kamienny ołtarz w katakumbach kościoła. W sąsiedniej krypcie kilka lat temu znaleziono tysiące kości setek ludzi o nieustalonej tożsamości – zajmowały one pomieszczenie aż po sufit. Być może były to szczątki zakonników i szacownych ofiarodawców kościoła, którzy zostali złożeni w kościele i byli przenoszeni podczas różnych przebudów. Komorę z ich szczątkami zamurowano po przeprowadzeniu badań antropologicznych.

 

25. Święte relikwie – duchy znów rozmazują obraz i ukazują się w postaci świetlistych znaków, które przypominają róg haka lub pytajnik (wprowadzony do języka polskiego w renesansie;)

 

26. Trzy relikwie – kośćce rąk św. Jacka Odrowąża i błogosławionego Czesława – dwóch pierwszych polskich dominikanów (zesłanych do Polski w celach misyjnych), żyjących w XIII wieku, oraz figurka Matki Boskiej podobno cudownie wyniesiona z płonącego kościoła przez św. Jacka Odrowąża (miała stać się cudownie lekka i cudownie przemawiać do swego wybawcy).

 

27. Sławna krzywa kamienica, stojąca przy kościele św. Mikołaja – ulica Świętojańska.

 

28. Kościół św. Mikołaja - widok z ul. Świętojańskiej: od prawej - krzywa kamienica, jedyna wieża kościoła i jego główny budynek. Świątynia mieści się przy ul. Świętojańskiej 72.

 


Głosuj (2)

mentat 28/08/2010 19:07:13 kalendarza gregoriańskiego [Powrót] Komentuj

|| Ankartuzy ||
Dobre fotki--ciekawy komentarz! Jeden błąd-- na zdjęciu nr 17-- to nie kościół Mariacki i wieża ratusza-- tylko kościół św. Jana! Z kościoła św. Mikołaja patrzy się w innym kierunku na Mariacki-- nie w kierunku Motławy i Wisły!!! Wieża Mariackiego ma inny kształt, zwieńczenie-- i rozmiar!!!
brak www || data: 20/10/2010 14:51:54 kalendarza gregoriańskiego
afl217.neoplus.adsl.tpnet.pl || IP: 83.25.141.217

|| F.S ||
Bardzo podoba mi się artykuł, zabawny i ukazujący obszerną wiedzę Autora o Gdańsku i jego zabytkach.
brak www || data: 31/08/2010 22:59:42 kalendarza gregoriańskiego
ent128.neoplus.adsl.tpnet.pl || IP: 83.20.9.128

|| smiki ||
Bardzo piękny zabytek, opatrzony zabawnymi i jednocześnie rzeczowymi komentarzami.
brak www || data: 30/08/2010 13:24:47 kalendarza gregoriańskiego
napalm.chem.univ.gda.pl || IP: 153.19.29.212